Teoria stłuczonej szyby w ekonomii

stłuczoona szyba, zbite okno, wybite szkło, dewastacjaRóżne aspekty metafory rozbitej szyby

Pojęcia „efekt stłuczonej szyby” używa się jako metafory różnych procesów i zjawisk. Po pierwsze jako nazwy dla strategii Williama Bretona, amerykańskiego szefa policji, który postulował bezwzględny brak tolerancji wobec nawet niedużych przestęp oraz szybkiego usuwania ich skutków. Według tej teorii pobłażanie drobnym kryminalistom jest oznaką słabości odpowiednich organów, co w konsekwencji prowadzi do wzrostu przestępczości.

Efekt stłuczonej szyby/rozbitego szkła stanowi również określenie specyficznej techniki wykorzystywanej do obróbki zdjęć. Wiele programów posiada odpowiedni filtr, dzięki któremu nawet laicy mogą tworzyć ciekawe kompozycje.

Wpis ten poświęcony będzie jednak teorii stłuczonej szyby w ekonomii. Claude Frédéric Bastiat francuski polityk i ekonomista jeden ze swoich esejów zatytułował „wybita szyba”. Tekst ten za pomocą prostych metafor miał uzmysłowić odbiorcą, że konsekwencje danego działania należy rozpatrywać nie tylko na podstawie oczywistych skutków, ale też tych mniej widocznych.

Błędne rozumowania związane z wybitą szybą

W przytoczonym eseju przedstawiona zostaje pewna sytuacja. Mały, niesforny chłopiec wybija szybę pewnemu mieszczaninowi. Całe zajście przyciąga gapiów, którzy zaczynają pocieszają piekarza. Twierdzą on, iż dzięki temu, że piekarz został zmuszony do zakupu nowej szyby, gospodarka będzie się rozwijać. Szklarz bowiem za otrzymane środki zakupi inne dobra, dając pracę kolejnym osobą. Można zatem odnieść wrażenie, iż mały chuligan nie zrobił nic złego, a nawet pożytecznego.

Zebrany tłum w pewnym sensie ma rację. Poniesiony przez mieszczanina wydatek trochę ożywi lokalną gospodarkę. Jest to wyraźny, logiczny efekt całego zajścia. Zaistniała sytuacja posiada jednak także negatywny, mnie widoczny efekt. Piekarz wydając pieniądze na szybę musiał zrezygnować z innego wydatku, np. zakupu nowego szyldu, biżuterii dla żony itp. Zatem z ekonomicznego punku widzenia społeczeństwo ucierpiało. Poniosło stratę, którą można wyrazić jako brak nowego szyldu lub biżuterii. Nawet w sytuacji, kiedy mieszczanin naprawił by szkodę samodzielnie, to zmarnował by swój czas przeznaczony na odpoczynek. Również stanowiący stratę dla społeczeństwa.

Pobudzanie gospodarki poprzez dewastację

Teoria stłuczonej szyby, czyli rozwój poprzez dewastację posiadał rzesze zwolenników już za czasów Bastiata, czyli ponad 200 lat temu. W pewnym sensie da się to zrozumieć. Długotrwałe wojny w okresie absolutyzmu w Europie pobudzały gospodarki największych państw, odbywało się to jednak kosztem tych mniejszych.

Jak wiadomo to zwycięzcy piszą historię. Zatem wielu myślicieli z bogatych państw wiązało rozwój gospodarczy z wojną, a następnie narzucało ten tok rozumowania pozostałym. Obecnie już wiemy, że w ujęciu globalnym, działanie takie było szkodliwe. Zwolenników „wybitych szyb” jednak nie ubywa.

Wydatki wynikłe z poważnych zniszczeń dotyczą głównie dóbr podstawowych, czyli takich, które ludzie nabywają, aby zaspokoić podstawowe potrzeby. Konieczność ich zakupu pobudza gospodarkę natychmiast (szyba w powyższym przykładzie), ogranicza jednak możliwość zakupu kosztowniejszych/bardziej przetworzonych dóbr (biżuteria) lub oszczędzenia i inwestowania (szyld z naszego przykładu). Odpowiedni poziom oszczędności jest niezbędny do prawidłowego rozwoju. Ich brak niezauważalnie hamuje gospodarkę.

Jak ktoś się uprze, to zawsze znajdzie przykład tego, że niszczenie (metaforyczne wybijanie szyb) pozytywnie wpływa na gospodarkę. Przykładem może być stary, zrujnowany budynek, który blokuje wielomiliardową inwestycję. Gdyby taki budynek „przypadkiem” się spalił, to dzięki temu można by uniknąć wielomiesięcznego przestoju i zakończyć inwestycję wcześniej.

Takie myślenie może doprowadzić jednak do tego, że ludzie uwierzą, iż powinno organizować się konflikty pomiędzy państwami, tylko po to aby ożywić gospodarkę. Nawet bez lektury tego wpisu, logiczne myślący człowiek wyczuwa, że jest to bez sensu, ale w myśl zasady „zróbmy to szybko, zanim dotrze do nas, że to bez sensu” czyniono już nie takie głupoty.

Nowy hit internetu! Musisz to zobaczyć, nowy trend podbija świat

klikanie, niesamowite, hit, clicbait, niesamowite, musisz to zobaczyć, myszkaPrzygotuj się. Takiego wpisu już dawno nie widziałeś/aś i zapewne zapamiętasz go na długo. Jednakże raczej nie tego się spodziewałeś/aś. No cóż, wiadomo przecież, że życie jest brutalne, a jedyne co nam pozostaje to być twardymi.

Po tym krótkim, lecz nonsensownym wstępie czas przejść do rzeczy. Cały ten wpis to jeden wielki, perfidny, prymitywna i bezsensowny Czytaj dalej

Jak zachęcić rodzinę (szczególnie dzieci) oraz znajomych do oszczędzania pieniędzy?

oszczędzanie, pieniądze, cenny czas, jak oszczędzać pieniądze,Cały proces oszczędzania jest bardzo złożony. Pierwszy etap, czyli podjęcie decyzji o konieczności oszczędzania jest początkiem wielu problemów. Ta niełatwa decyzja wpływa bowiem zarówno na osobę chcącą oszczędzać, jak też jej otoczenie.

Oszczędzając ograniczamy konsumpcję rodziny oraz znajomych, przez co wydawać się może, że ich krzywdzimy. Trzeba być jednak wytrwałym, gdyż robimy to dla ich dobra. Porównać to można do zabierania dzieciom zapałek lub ostrych przedmiotów. Pomimo ich krzyków i płaczu wiemy, że postępujemy Czytaj dalej

Po co oszczędzać pieniądze?

oszczędzanie, pieniądze, cenny czas, jak oszczędzać pieniądze,W poprzednim wpisie zawierającym rady dla rozrzutnych, jak oszczędzać pieniądze celowo zabrakło bardzo istotnej kwestii, a mianowicie odpowiedzi na pytanie po co oszczędzać pieniądze? Ta złożone kwestia zostanie wyjaśniona w tym wpisie.

Na wstępie warto wspomnieć, że jak pokazują liczne badania, większość Polaków praktycznie nie oszczędza. Nie jest to jednak wada wyłącznie naszego społeczeństwa, tylko ogólnoświatowy trend. Życie od wypłaty do wypłaty posiada swoje liczne uroki, i samo w sobie nie jest aż taki złe. Problem pojawia się wtedy, kiedy zaczynamy łączyć Czytaj dalej

Najlepsza metoda, aby skłonić ludzi do komentowania w internecie

wiecej komentarz blog, po co, pisanie, blog, blogosferaPo co komu komentarze i walko o to, aby było ich dużo?

Ludzie, którzy z chęcią wypowiadają się w mediach społecznościach, dużych serwisach i blogach stanowią niewielki odsetek internautów. Dodatkowo wiele z tych osób to bezmyślne trolle, z powodu których niezbędna jest odpowiednia cenzura komentarzy. W przeciwnym wypadku, te wartościowe komentarze specjalistów w danej dziedzinie i zabawne komentarze dobrych trolli (takie też istnieją!) giną w odmętach niczym niepohamowanej głupoty.

Ale po co w ogóle komentarze w internecie i stosowanie różnych metod aby uzyskać więcej komentarzy? Tu jak zwykle jest wiele teorii. Niektórym użytkownikom zależy na merytorycznej wymianie poglądów. Innym na wyrażeniu pogardy wobec przedstawionych w poście/artykule zagadnień Czytaj dalej

Pomocy jestem rozrzutny/rozrzutna, nie wiem jak oszczędzać pieniądze! – 50 sprawdzonych rad

oszczędzanie, pieniądze, cenny czas, jak oszczędzać pieniądze, Twój czas jest bardzo cenny

Na wstępie warto stwierdzić, iż mitem jest to, że nie masz z czego oszczędzać. Jeżeli masz pracę lub inne stałe źródło dochodu, a do tego nie jesteś przewlekle chory to fakt, że nie masz oszczędności jest tylko i wyłącznie twoją winą. Nie przemyj się jednak, poniższe rady pomogą ci temu przeciwdziałać.

Zanim jednak zaczniesz przyswajać rady dla rozrzutnych mogące pomóc im oszczędzać pieniądze zastanów się, jak cenny jest twój czas. Najprostszym rozwiązaniem jest podzielenie twojego rocznego dochody (wziętego np. z PIT-u) przez 1920 (12 miesięcy*160 godzin), uzyskasz w ten sposób Czytaj dalej

Monopol naturalny – nie każdy monopol jest zły i szkodliwy dla gospodarki

popyt, podaż, mikroekonomia, makroekonomia, ekonometria, cena, iloścCzym jest monopol?

Monopolistą nazywa się ten podmiot, który ze względu na rygorystyczne bariery wejścia na rynek jest jedynym producentem i sprzedawcą określonych dóbr. Bariery te, prowadzące do osiągnięcia przez jeden podmiot pozycji monopolistycznej mogą wynikać z trzech aspektów. Po pierwsze, przedsiębiorstwo może zostać monopolistą na skutek decyzji administracyjnej danego państwa (np. licencje, koncesje). Drugim czynnikiem, który doprowadza do powstania monopoli jest konsolidacja rynku w wyniku naturalnych mechanizmów rynkowych. Tę formę monopolu niektórzy ekonomiści nazywają monopolem sztucznym (monopolem wymuszonym), natomiast politycy zwykli używać tego określenia jako synonimy dla monopolu państwowego. Monopolistą może zostać również przedsiębiorstwo, które posiada Czytaj dalej

Determinanty popytu i podaży

popyt, podaż, mikroekonomia, makroekonomia, ekonometria, cena, iloścCzym są determinanty?

Determinanty są określonymi parametrami (wyznacznikami), które w istotny sposób wpływają na jakieś zjawisko lub proces. Określenie „determinanty” jest najczęściej stosowane w naukach ekonomicznych (szczególnie w takich dziedzinach jak mikro- i makroekonomia) oraz medycynie.

Determinanty popytu

Zmiana ceny danego dobra powoduje wzrost lub spadek wielkości popytu na dane dobro, czyli przesunięcie w górę lub w dół po krzywej popytu. Natomiast wzrost lub spadek popytu wywołany przez determinanty popytu przesunięcie całej krzywej w lewo lub prawo. Istnieje wiele czynników (determinant) rynkowych oraz pozarynkowych, które kształtują wielkość popytu. Znaczną część determinantów popytu się jednak pomija, ze względu Czytaj dalej

Inwestycje alternatywne – zalety i wady

tak nie, etyka biznesu, warto, stosowanie, zalety, wady, problemInwestycje alternatywne – krótka charakterystyka

Inwestycjami alternatywnymi nazywa się te inwestycje, które polegają na zakupie określonych dóbr w nadziei, że w przyszłości ich cena wzrośnie, a nasz zysk będzie stanowić przychód z wynajmu lub różnica między ceną sprzedaży a zakupu. Z tym zastrzeżeniem, że nabywanymi dobrami nie mogą być instrumenty rynku kapitałowego, rynku pieniężnego lub produkty bankowe. Zatem do inwestycji alternatywnych nie zalicza się lokat bankowych, zakupu akcji, obligacji, weksli, czeków, bonów skarbowych itp. Czytaj dalej

Złote myśli cz. 7 – dobro i zło

mózg, przemyśleć, zadumać cytaty, złote myśli, aforyzmy, anegdoty, kto to powiedział, przysłowia, mądrościNadszedł czas na kolejny wpis z serii „złote myśli”, tym razem wszelkie prezentowane cytaty, aforyzmy, przysłowia i sentencje dotyczą dobra i zła. Kwestii, która od zarania dziejów miała niezwykle istotne znaczenia dla całego gatunku ludzkiego. Nie powinno zatem dziwić, że jest to nadłoży z dotychczas opublikowanych wpisów w całym cyklu.

1. Kiedy ludzie stają się naprawdę źli, jedynym uczuciem, jakie im pozostaje, jest radość z krzywdy innego człowieka.

2. Ludzie stają się dobrzy przez ćwiczenie i praktykowanie dobroci, rzadko zdarza się człowiek dobry z natury.

3. Jeśli dobrze się zastanowisz, to dojdziesz do wniosku, że dobry czyn jest najlepszy dla ciebie. Czytaj dalej