Efekt Krugera-Dunninga – głupiec uważa się za geniusza, a geniusz za głupca

młotek śruba gwóźdż brak wiedzy niepewnośc efekt ekspertCzym jest efekt Krugera-Dunninga?

Efekt Krugera-Dunninga w dużym uproszczeniu polega na tym, że osoba praktycznie nieznające danego zagadnienia uważa się za ekspertów w tej dziedzinie. Natomiast zgłębianie danej dziedziny, rodzi coraz więcej pytań, przez co osoba posiadająca większą wiedzę czuje się mniej pewnie niż kompletny laik. Taki stan rzeczy trwa aż do momenty opanowania danej dziedziny w stopniu mistrzowskim. Wtedy to prawdziwy ekspert jest przekonany o prawdziwości swoich stwierdzać prawie tak bardzo, jak osoba niemająca żadnego pojęcia o danym zagadnieniu.

Paradoksalnie zatem, o tym, że jesteś geniuszem/ekspertem w danej dziedzinie może świadczyć to, iż uważasz, że kompletnie się na tym czym nie znasz. Z drugiej strony możemy uważać się za eksperta w pozornie prostej dziedzinie nie mając o niej żadnego pojęcia.

Odkrycie, a może bardzie potwierdzenie i udokumentowanie tego efektu zawdzięczamy dwóm socjologom z Uniwersytetu Cornella, Justinowi Krugerowi oraz Davidowi Dunningowi (od nazwisk których rzecz jasna pochodzi nazwa efektu). Wyniki swoich badań przeprowadzonych na studentach opublikowali w 1999 roku. Rok później otrzymali za nie nagrodę Ig Nobla. Nagrodę przyznawaną za badania, które najpierw śmieszą, a później skłaniają do zadumy.

Efekt Krugera-Dunninga  w codziennym życiu

Przecenianie naszej wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie, z reguły nie jest aż tak bardzo szkodliwe. Do specjalistów przekonanych o swojej nieomylności i jawnie wygłaszających swoje opinie (szczególnie w internecie) da się przywyknąć. Można po prostu ignorować ich głupotę lub ją wyśmiać. Dyskusja z takimi osobami, nieposiadającymi żadnej wiedzy, a zgodnie z efektem Krugera-Dunninga uważającymi, że mają absolutną rację jest dosyć bezcelowa.

Problemem może być natomiast przecenianie swoich umiejętności w innych dziedzinach. Posiadacze pojazdów mechanicznych (szczególnie bardzo młodzi) uważają się za wspaniałych kierowców. Odkrycie prawdy i przekonanie się, że jednak tak nie jest, może być związane z jakąś tragedią.

Początkujący inwestorzy po przeczytaniu listy porad pozwalających łatwo stracić inwestowane pieniądze jakiegoś nieznanego im wcześniej guru, są przekonani, że wiedzą jak zarabiać duże pieniądze. Zwykle po typowych początkowych sukcesach szybko przychodzi jednak duże rozczarowanie, objawiające się znacznymi stratami finansowymi.

Przeszacowanie swoich umiejętności w wielu dziedzinach jest zagrożeniem dla zdrowia lub życia. Efekt Krugera-Dunninga powoduje, że nie chodzimy i nie słuchamy lekarzy, bo przecież doskonale wiemy co nam dolega, i że niedługo przejdzie. Nie nosimy odzieży ochronnej tam gdzie to niezbędne, bo nie zdajemy sobie sprawy z zagrożenia. Uprawiamy sporty wyczynowe bez jakiegokolwiek przygotowania. Taki parkour powiedzmy, zwykłe skakanie pomiędzy przeszkodami, przecież każdy to potrafi, prawda?

Wiedząc już czym jest Efekt Krugera-Dunninga, może zainteresujesz się straszną chorobą psychiczną zwaną inteligencją.