Kursy walutowe i ich kwotowanie na rynku międzynarodowym

stos, banknotów euro, kwotowanie, kurs walutowy, wymiana, przeliczanie, transakcjiKurs walutowy określa cenę jednej waluty wyrażonej w innej walucie. Przeważnie przedstawia się go w następującej postaci XXX/YYY, gdzie XXX to waluta bazowa, a to YYY waluta kwotowana. Walutą kwotowaną jest przeważnie waluta lokalna danego kraju, a walutą bazową jedna z następujących EUR, USD, JPY, CHF, GBP.

W większości transakcji na rynkach międzynarodowych np. rynku FOREX dominują te związane z dolarem amerykańskim. Cztery najważniejsze pary walutowe to EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY oraz USD/CHF. Ich popularność związana jest z siłą gospodarek przez nie reprezentowanych, płynnością oraz ilością odpowiednich analiz.

Większość tych transakcji nie jest jednak powiązana z realną gospodarką, lecz działaniami spekulacyjnymi. Profesjonaliści oraz skuszeni obietnicą szybkiego zysku przy wykorzystaniu wysokiej dźwigni finansowej inwestorzy indywidualni zaburzają znacząco obraz i rzeczywiste rozmiary tego rynku.

Dodatkowo warto zaznaczyć, że aprecjacja walut egzotycznych (walut krajów rozwijających się, przejawiających czasami problemy z wymienialnością) przebiega powoli, a spadki są gwałtowne, na skutek ucieczki kapitału spekulacyjnego. Prowadzi to nierzadko do kryzysu walutowego, a następnie kryzysu finansowego lub gospodarczego.

Metody kwotowania kursów walutowych

Wyróżniamy dwie główne metody kwotowań kursów walutowych:

  • metoda cenowa (bezpośrednia) określająca ilość waluty kwotowanej za jednostkę waluty bazowej. Przykładowo USD/PLN=3 oznacza, że za każdego dolara amerykańskiego musimy zapłacić trzy złote.
  • metoda ilościowa (pośrednia) określająca ilość waluty bazowej za jednostkę waluty kwotowanej. Przykładowo USD/PLN=3 oznacza, że za każdego złotego otrzymamy 1/3 dolara amerykańskiego.

Ważną kwestią w kontaktach międzynarodowych jest znajomość metody kwotowania. Chroni to bowiem przed niemiłymi niespodziankami, obserwowalnymi szczególnie w kontekście walut egzotycznych.

W sytuacji, kiedy z różnych względów dwóch walut nie możemy wymienić lub wyznaczyć bezpośrednio ich wzajemnego kursu na rynkowych warunkach, możemy zastosować kurs krzyżowy. Do tego procesu wymagane jest jednak, aby obydwie waluty były wymienialne na płynnym rynku na wspólna inną walutę. Przykładowo, gdyby nie istniał płynny rynek wymiany dolara amerykańskiego na funta brytyjskiego, ich wzajemny kurs można by wyliczyć wykorzystując polskiego złotego. USD/PLN=3, GBP/PLN=5 oznacza, że PLN/USD=1/3, a więc GBP/USD=5/3 (5*1/3).

W wielu procesach gospodarczych w naszym kraju obowiązującym kursem przeliczeniowym walut jest kurs prezentowany przez NBP (np. wycena zobowiązań i należności według ustawy o rachunkowości). W rzeczywistości jednak kurs ten jest nieosiągalny dla zwykłego uczestnika rynku, to znaczy, że prawdopodobnie nie kupimy, ani nie sprzedamy waluty po tym kursie.

Wynika to z faktu, że waluty (kurs) na rynku są traktowane jako towar, podlegają więc prawom popytu i podaży. Jedynymi podmiotami gotowymi zawsze do zawarcia transakcji są animatorzy rynku, którzy podają swoje kursy  kupna (bid) i sprzedaży (ask, offer). Różnica pomiędzy wartością oferty kupna i sprzedaży danej waluty to spread (marża kursowa, widełki cenowe), stanowiący wynagrodzenie animatora rynku. W tym artykule zostały opisane czynniki wpływające na wysokość spreadu.

Miarą ryzyka walutowego jest wielkość pozycji walutowej

Posiadanie niezabezpieczonej pozycji walutowej (currency exposure) zawsze wiąże się z ryzykiem, które należy analizować oraz jeżeli nie jesteśmy spekulantami ograniczać, szczególnie wtedy, kiedy na rynku obserwowalna jest wysoka zmienność. Niekorzystana zmiana kursu walutowego może bowiem całkowicie i błyskawicznie zrujnować nawet doskonale funkcjonujące przedsiębiorstwo.

Dla eksportera typowa jest pozycja długa (należność w walucie obcej), korzysta on więc na deprecjacji (spadku wartości) waluty lokalnej. W przypadku importera posiadającego pozycję krótką (zobowiązanie w walucie obcej) sytuacja wygląda odwrotnie, zyskuje on wtedy, gdy waluta lokalna w stosunku do waluty obcej się osłabia.

Należności lub przychody w walutach obcych można zabezpieczać opcjami, kontraktami terminowymi oraz zakupem lub sprzedażą waluty na rynku spot.