Przebieg procesu rozliczania transakcji kartą płatniczą

mobilny terminal pos point of sale transakcja procesProces rozliczania transakcji w najbardziej rozbudowanym systemie czterostronnym można podzielić na 5 głównych etapów[1].

  1. Autoryzacja, polegająca na weryfikacji przez akceptanta karty płatniczej oraz osoby, która się nią posługuje, a także zbadaniu, czy na rachunku posiadacza znajdują się wystarczająca ilość środków na pokrycie transakcji poprzez wysłanie zapytania autoryzacyjnego. Czas trwania tego etapu zajmuje przeważnie kilkanaście sekund.
  2. Zapytanie autoryzacyjne, które zostały wysłane z terminalu POS lub innego urządzenia akceptanta, przy udziale agenta rozliczeniowego oraz organizacji płatniczej kierowane jest do banku wydawcy karty. Przygotowana przez bank odpowiedź autoryzacyjna, za pośrednictwem tych samych instytucji wraca do terminala POS akceptanta.
  3. W wypadku udzielenia przez bank wydawcę karty płatniczej pozytywnej odpowiedzi autoryzacyjnej, określona kwota środków pieniężnych przed ostatecznym obciążeniem, blokowana jest na rachunku klienta.
  4. Agenci rozliczeniowi (przeważnie na koniec każdego dnia roboczego) przesyłają do organizacji płatniczej szczegółowe informacje o transakcjach. Na podstawie tych danych system rozliczeniowy organizacji płatniczej dokonuje rekoncyliacji (uzgodnienia stanu kont). Tak przygotowana informacja finansowa przesyłana jest do banków uczestniczących w transakcji (banku wykonującego czynności agenta rozliczeniowego lub go reprezentującego oraz banku wydawcy karty).
  5. Bank emitent karty obciąża rachunek powiązany z kartą płatniczą klienta, a następnie przesyła kwotę należną akceptantowi do organizacji płatniczej, która pobiera prowizję i przekazuje te środki do banku obsługującego agenta rozliczeniowego. Natomiast agent rozliczeniowy przekazuje ostateczną kwotę na rachunek akceptanta.

Organizacja Visa oraz MasterCard posiadają własne systemy przystosowane wyłącznie do rozliczania transakcji dokonanych kartami własnymi organizacji, natomiast transakcje dokonywane kartami płatniczymi emitowanymi przez polskie banki rozliczane są za pośrednictwem Krajowego Systemu Rozliczeń (KSR) prowadzony przez First Data Polska (dawniej Polcard)[2]. Rozliczaniem operacji po kompensacjach (kwoty netto) przekazywanych przez poszczególne systemy zajmują się wybierane przez te podmioty banki komercyjne.

Przebieg procesu rozliczania transakcji kartą płatniczą jest jednym z wielu istotnych zagadnień, których poznanie umożliwia zrozumienie zasad funkcjonowania globalnego rynku kart płatniczych. Inne ciekawe i pouczające wpisy z tej tematyki można znaleźć korzystając z tagu karty płatnicze.

[1] K. Maciejewski, Uczestnicy obrotu bezgotówkowego na rynku Polskim, [w:] Obrót bezgotówkowy w Polsce, (red.) H. Żukowska M. Żukowski, Wydawnictwo KUL, Lublin 2013, s. 72-73.
[2] Ibidem, s. 73.