Zalety i wady związane z użytkowaniem kart płatniczych

płatności bezgotówkowe, plastikowy pieniądz, karta debetowa prepaid, karty kredytoweKorzyści płynące z użytkowania kart płatniczych

Rozwój rynku kart płatniczych jest możliwy dzięki swoistej współpracy wszystkich uczestników biorących udział w obrocie kartami. Współpraca ta byłaby niemożliwa, gdyby poszczególne grupy nie miały przeświadczenia, że osiągają korzyści z takiej formy rozliczania transakcji. Korzyści te w podziale na poszczególne grupy przedstawiono poniżej.

Banki:

  • przychód z tytułu opłat interchange pobieranych od akceptantów,
  • przychód z różnic kursowych w sytuacji rozliczania transakcji dokonanych w obcych walutach,
  • dostęp do narzędzia umożliwiającego udzielenie krótkoterminowego kredytu i tym samym czerpania korzyści z odsetek,
  • silne przywiązanie klienta do banku,
  • możliwość oferowania dodatkowych usług posiadaczom kart (cross selling),
  • możliwość pozyskiwania szczegółowych informacjach o klientach na podstawie przeprowadzanych przez nich transakcji.

Akceptanci:

  • zwiększenie obrotów na skutek dokonywania przez klientów transakcji na kwoty wyższe niż wartość obecnie posiadanej przez nich gotówki,
  • zwiększanie obrotów w konsekwencji wykorzystywania efektu psychologicznego, polegającego na naturalnej skłonności ludzi do przeprowadzania większej ilości lub droższych transakcji w sytuacji, kiedy nie widzą należnej kwoty w gotówce,
  • zmniejszenie lub wyeliminowanie problemów związanych z przechowywaniem i transportem gotówki.

Posiadacze:

  • prestiż związany z niektórymi typami kart,
  • łatwa i szybka metoda regulowania zobowiązań i dostępu do środków zgromadzonych na powiązanym z kartą rachunkiem o różnej porze i w różnych państwach,
  • bezpieczeństwo związane z brakiem konieczności transportowania gotówki i możliwością zastrzeżenia karty w przypadku zagubienia lub kradzieży,
  • w przypadku kart kredytowych i obciążeniowych dostęp do szybkiego kredytu,
  • dodatkowe usługi i przywileje związane z kartami,
  • promocje i rabaty cenowe dla osób dokonujących transakcje kartami płatniczymi.

Niedogodności, zagrożenia i wady związane z użytkowaniem kart płatniczych

Za największą wadę związaną z stosowaniem kart płatniczych można uznać konieczność stworzenia i utrzymania kosztownego systemu rozliczeń i autoryzacji transakcji przez wydawców. Wydawcy ponoszą również koszty emisji kart, oszustw i środków im przeciwdziałania, w przypadku kart kredytowych i obciążeniowych również bezodsetkowego okresu rozliczeniowego, odpisów na ryzyko kredytowe oraz egzekucji należności od klientów[1].

Użytkownik karty płatniczej zobowiązany jest korzystać z niej zgodnie z zawartą umową, przede wszystkim przestrzegać zasad bezpieczeństwa i ponosić określone opłaty z tytułu posiadania oraz korzystania z karty płatniczej. W przeciwnym wypadku na skutek rażącego niedbalstwa musi się liczyć z kosztami oszustw dokonanych za pośrednictwem karty lub jej zablokowaniem przez emitenta. Klienci banków błędnie uważają, że skoro przechowują w nich pieniądze, to cała odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo spoczywa na tej instytucji. Bank zatem musi się liczyć z tym, że będzie obwiniany za wszelkie szkodę poniesioną przez klienta, czego rezultatem może być utraty wizerunku bezpiecznej instytucji i wycofywanie środków przez innych klientów tej instytucji na skutek paniki[2].

Posiadacz karty musi również zaakceptować utratę części prywatności, transakcje kartowe są bowiem rejestrowane i przetwarzane przez upoważnione do tego podmioty. Ostatnią istotną wadą posługiwania się kartami płatniczymi z punktu widzenia klienta jest niedostateczny rozwój sieci akceptantów. W wielu mniejszych punktach instalacja terminala płatniczego jest nieopłacalna. Umożliwienie klientowi regulowanie zobowiązań kartami płatniczymi oznacza bowiem dla akceptanta konieczność ponoszenia określonych kosztów. Wiążą się one z zakupem lub dzierżawą odpowiedniego terminala, a także uiszczaniem prowizji na rzecz emitentów kart i podmiotów zajmujących się rozliczaniem transakcji (merchant service charge).

[1] M. Grabowski, Instrumenty płatnicze, CeDeWu, Warszawa 2013, s. 133.
[2] B. Szafrański, Klient to najsłabsze ogniwo, „Miesięcznik Finansowy Bank”, 2016/4, s. 54.